Ben jij een goede luisteraar?

Stel je eens voor: Je hebt een probleem. Maar het betreft niet alleen jou. Iemand anders wordt er ook door geraakt. Je besluit om het juiste te doen en die persoon erbij te betrekken. Je hoopt dat jullie samen kunnen werken en zo een oplossing kunnen vinden.

Maar wanneer je het probleem aankaart, merk je dat de ander geïrriteerd raakt of zich terugtrekt. De ander wenst dat je stil bent of negeert je. "Nu even niet," zegt die. "Ik stond net op het punt om te gaan sporten," of "ik heb het druk op werk."

In plaats van te luisteren naar het probleem dat je onder de aandacht wilt brengen, labelt de ander jou als probleem. De ander denkt dat als jij stopt met praten of als die je negeert, het probleem vanzelf weggaat.

Hoe zou jij je voelen?

Gefrustreerd? In de steek gelaten? Vastgezet? Begrijpelijke reacties, of het nu gaat om een relatie met een collega, een vriend, of een familielid.

Nu, stel je eens voor dat dit verhaal niet gaat over jouw interactie met een ander persoon, maar over jouw relatie met je eigen lichaam. Wanneer je lichaam je vertelt dat er iets mis is, hoe reageer je dan?

Ons lichaam spreekt

Misschien voelt het vreemd om er vanuit te gaan dat je lichaam 'spreekt'. Maar ik denk dat we het erover eens kunnen zijn dat ons lichaam zeker communiceert. Sommige signalen ken je waarschijnlijk heel goed, zoals het gevoel van honger, vermoeidheid of de drang om naar het toilet te gaan.Toen we opgroeiden, leerden we expliciet om naar deze signalen te luisteren en werd ons ook verteld hoe we dat moesten doen. Maar wat als we, net als in het verhaal, deze signalen zouden afwijzen?

Veel van ons hebben nooit geleerd om te gaan met de meer subtiele of ongemakkelijke sensaties in ons lichaam. Als we al iets leren, is het vaak om die sensaties – het 'lawaai' – snel op te lossen, in plaats van nieuwsgierig te zijn waarom ze er zijn. We leren niet om samen te werken met ons lichaam, maar om het onder controle te krijgen of het zelfs helemaal te negeren.

"We leren niet om samen te werken met ons lichaam, maar om het onder controle te krijgen of het zelfs helemaal te negeren."

Voor mij is dit waar verbinden met jezelf over gaat: oefenen om vanuit nieuwsgierigheid contact te maken met je lichaam. Je lichaam behandelen als een bondgenoot. In essentie zijn we ons lichaam, dus als we de signalen ervan negeren, negeren we delen van onszelf. Het enige wat we nodig hebben is een nieuwsgierige houding, geduld, compassie en stilte om te kunnen luisteren.

Weer leren luisteren

In mijn werk als masseur en ademcoach probeer ik mensen op deze manier te ontvangen. Maar nog belangrijker, ik nodig mijn cliënten uit om dit zelf ook te doen. En als dat nu nog niet zo toegankelijk voelt, zal ik er zijn om je hierbij te helpen. Net als bij elke andere communicatieve vaardigheid, is het iets wat we moeten oefenen.

Wil je je relatie met je lichaam onderzoeken? De volgende vragen kunnen je op weg helpen:

• Hoe reageer ik als ik pijn voel?

• Behandel ik mijn lichaam als een vriend? Verandert dat als ik pijn ervaar?

• Bij welke activiteiten voel ik me verbonden met mijn lichaam? Hoe voelt dat?

• Wat zorgt ervoor dat ik me losgekoppeld voel van mijn lichaam? Wat zou ik kunnen doen om in die situaties meer als een vriend voor mijn lichaam te zijn?

• Op welke manieren probeer ik controle uit te oefenen op mijn lichaam en hoe het reageert op mijn leven? Voelen die manieren vriendelijk aan?

Als de adem stokt: wat doe je dan?

Toen ik zelf 5 jaar geleden voor het eerste binnenstapte bij een lichaamsgericht therapeut had ik ademproblemen. Ik hapte zo'n 3 tot 4 dagen per week bijna de hele dag naar adem maar had nooit het gevoel dat ik genoeg zuurstof binnenkreeg.

In de maanden daarna leerde ik hoe veel signalen van mijn lijf ik onderdrukte. Die ademnood was eigenlijk een schreeuw om hulp van een ongezien deel in mij. Pas toen het voelde alsof ik geen adem meer kreeg, begon ik met luisteren. In het contact maken met mijn lichaam ontstond er ruimte om meer mezelf te zijn. Het voelde echt alsof ik weer in contact kwam met een oude vriend(in). Ik had haar zo gemist.

and i said to my body. softly.

‘i want to be your friend.’

it took a long breath. and replied

‘i have been waiting my whole life for this.

― Nayyirah Waheed

Daarom ontroerde dit gedicht me zo. Ik voelde het in m'n lijf. Een warm gevoel in m'n buik en een brok in m'n keel. Ik herinnerde dat moment van opnieuw kennis maken en besefte me hoeveel rijkdom het mij gegeven heeft. Iets van die rijkdom probeer ik nu door te geven in mijn holistische praktijk. Hier nodig ik mensen uit om hetzelfde te doen. Voorzichtig weer contact te maken met de delen van henzelf die om hulp roepen of juist die wat minder aanwezig zijn geworden.

En wat betreft die ademhalingsproblemen? Die werden met de tijd en het verwerken van oude pijnen minder. Ik leerde ze ook steeds minder te zien als een 'probleem' maar een signaal van mijn lichaam om bij mezelf in te checken. Dat in zichzelf deed al wonderen. Ik hoefde er niet meer mee in gevecht, maar leerde het omarmen als wijsheid.

Als ademcoach leer ik steeds weer over de wijsheid die verscholen zit in onze ademhaling. En ik geloof dat het daarin belangrijk is om een houding van nieuwsgierigheid aan te nemen. Om niet dat wat we voelen in onze adem, weg te willen moffelen, met een handige techniek of wat afleiding. Maar juist om heel verfijnd te mogen ervaren, wat als ik deze wijsheid helemaal laat spreken!

Daarom werk ik met een ademtechniek die exact dat doet: uitnodigen wat er gehoord wil worden. Het hoeft niet anders of beter. Precies dat wat er voelbaar is, is goed en zit informatie in verscholen. Dit is een zachte weg, waar je jezelf (misschien wel voor het eerst) niet hoeft te 'fixen', maar je overgeeft aan wat het lichaam voelbaar maakt.

Lijkt dit je interessant? Stuur me gerust een bericht. Voelt een ademsessie niet als iets dat bij jou past? Dan raad ik je van harte aan om bij een andere lichaamsgerichte therapeut aan te kloppen. Dat heeft voor mij het verschil gemaakt van een gevoel van 'overleven', naar 'leven'.

Rust is net als toveren: het zelfhelende vermogen van je lichaam

Het klinkt bijna als iets magisch toch? Het zelfhelende vermogen van ons lichaam. En daarmee wellicht ook onwerkelijk. Toch is dit gegeven heel tastbaar en daar vertel ik je graag wat meer over.

Ons lichaam heeft een natuurlijk vermogen om zichzelf te genezen en in balans te brengen. Denk maar een schram of een wond. Je hoeft het lichaam geen opdracht te geven. Je hoeft je lichaam ook niet te vertellen hoe het moet. Toch heelt de wond vanzelf.

Wat wel belangrijk is, is een situatie creëren waarin je lichaam de kans krijgt om de boel te repareren. Bijvoorbeeld door de wond droog te houden en er geen vuil in te laten komen. Zolang je dat doet weet je lichaam bijna altijd jouw huid weer te genezen en bacteriën buiten de deur te houden.

(Hierbij spreek ik niet over groot fysiek trauma of letsel, daar heeft het lichaam simpelweg hechtingen of operaties voor nodig. Iets wat we prachtig ontwikkeld hebben als mens).

Herstel is dus iets wat het lichaam van nature opzoekt. Als er spanning in het lijf is, pijn, een disbalans in het een of het ander, dan wilt het lichaam eigenlijk altijd bewegen naar balans. Maar daarvoor moeten we het wel de kans geven. Een van de belangrijkste factoren daarvoor is rust.

Net zoals jij moeilijk op adem kan komen terwijl je een sprintje trekt. Kan je lichaam moeilijk verzorgend en herstellend werk doen als het altijd actief moet zijn. Dat klinkt simpel, maar is iets wat we in onze maatschappij lastig vinden of misschien zelfs niet helemaal begrijpen.

Wat mij betreft is de meest eenvoudige manier om rust te omschrijven als een moment waarin je niets hoeft te 'doen', maar simpelweg kan 'zijn'. Een moment waarin je niet productief of actief hoeft te zijn en je nergens 'je best' voor hoeft te doen.

En dat is nog best lastig, want een staat van rust kun je niet afdwingen, alleen uitnodigen. Soms is ons hoofd en lichaam nog zo 'aan' dat zelfs een rustvolle bezigheid, niet als rustvol ervaren wordt. Toch ontstaat rust ook niet door streng tegen jezelf te zijn en te zeggen "EN NU GA IK RUSTEN". Als iemand jou een boze opdracht geeft, krijg je ook eerder schrik en spanning dan verzachting.

Daarom is het belangrijk dat we onszelf momenten toestaan waarin we niets hoeven te ‘doen’ of ‘realiseren’, vanuit zachtheid naar onszelf. Want in die momenten kan je lichaam het werk doen. Jou van binnenuit voeden zodat je daarna energie en inspiratie hebt om dingen te realiseren die jou vreugde geven.

Zit je vaak vast in een cirkel waarin rust en ontspanning niet toegankelijk voelt? Waarin je telkens in gevecht zit met het willen ontspannen maar dat het niet lukt? Misschien helpt het woord verzachten je dan.

Stel jezelf de vraag, op welke manieren kan ik zachter naar mezelf zijn? Met welke woorden spreek ik mezelf toe? Welke dingen kan ik doen omdat ik het mezelf gun? Welke activiteiten voelen zacht en verzorgend? Wanneer je merkt dat je iets onderneemt om iets van jezelf af te dwingen, pauzeer dan. Neem waar en kijk of je ook een andere houding naar jezelf kan aannemen.

Als je hier meer over wilt weten raad ik je sterk aan iets te lezen over de Nervus Vagus. Een zenuw die de staat van rust reguleert in ons lichaam. Ontzettend boeiend!